W pogoni za kulturą. O zmianach i zrozumieniu zmiany.

ObrazekKultura współczesna, jak wieszczą niektórzy filozofowie, zmienia się  tak szybko, iż coraz trudniej nadążyć człowiekowi za zmianą. Dla Raya Kurzweila, czasy jakie nadchodzą mają być naznaczone osobliwością, wprowadzając w nasze życie kategorie, zjawiska i możliwości przerastające współczesne oczekiwania. Wedle Robyn Meredith struktura polityczna i ekonomiczna ma przemienić świat struktur społecznych. Dla Sama Harrisa nadchodzą zmiany w mentalności człowieka, który uwolniony od metafizyki zacznie zupełnie inaczej pojmować rzeczywistość. Dla…. I można tak długo wymieniać, samej/samemu wieścić co ma nadejść. Rzecz jednak w tym, iż wiele zjawisko istniejących od dawna we współczesnej kulturze przyspieszyło i to znacznie. Wiele pojawiło się też nowych. Zaczynając od świadomości człowieka, coraz bardziej chłonnej i jak przekonuje Jerzy Wetulani, o coraz większej zdolności analizy, poprzez społeczeństwo z nową warstwą społeczną jaką jest coraz bardziej dominujący prekaria, po obraz globalnego świata, gdzie zmieniające się wartości, oraz kryzysy XXI wieku nakreślają nowe oblicze rzeczywistości – możemy obserwować zmiany.

Zmiany od zawsze towarzyszyły człowiekowi. Homo sapiens, sapiens wyruszył na swą wędrówkę opuszczając Afrykę i poddając się bezwiednie zmianom. Wraz z przystosowaniem do nowego środowiska, wraz z koniecznością rozwinięcia nowych umiejętności człowiek spotęgował siłę zmiany – jej oddziaływania na własne życie.

Wiek XXI to początek debaty o zmianach, ale już nie w starych kategoriach: zachwytu bądź przerażenia, podczas których dawne pokolenia chwaliły nowe ze ślepym uwielbieniem (piewcy wieku maszyny) lub odrzucali nowość jako zgubę cywilizacji (poszukiwacze złotych czasów minionych). W XXI wieku dyskusja nabiera nowego znaczenia, przełamana paradygmatem zachodniej dominacji, w kręgu postkolonialnych myślicieli czerpiąc, jak choćby irański filozof Ramin Dżahanbeglu z tradycji Mahatmy Gandhiego. I chociaż mówi słowa już nie raz wypowiedziane nadaje im nowy sens, przenosząc je na grunt współczesności: XXI wieku desydenta, zachodniego świata i rodzącej się nowej świadomości społecznej.

Zmiana ciągle może budzić emocje, może nas zastanawiać, przerażać, ale jako świadomość i jej forma staje się elementem kulturowego warunkowania człowieka. Na jeden ze sposobów wydarza się jak w świecie Baudrillardowskiego recyklingu, gdzie ciągle zmierzamy do nowości popadając w gadżeciarstwo i potrzebę odnowy. Zrecyklinogwania siebie jak i całego naszego świata, po absurd wygładzonej do niemożliwego twarzy, do ciągle ponawianych prób zmiany życia. Z drugiej strony zmiana to zainteresowanie zmianą, a więc otwarcie, zaniepokojenie, co można jeszcze zrobić, chęć dialogu z własnym życiem i tym, co przynosi nam kultura.

Patrząc na zmianę od strony filozofii można powiedzieć, że nasz stosunek do zmiany określa jakim jesteśmy człowiekiem, kim chcemy być i jak chcemy postrzegać naszą rzeczywistość. Sama zmiana dzieje się bowiem poza nami – w społecznych i politycznych, ekonomicznych i naukowych warstwach  samej kultury. Jednakże to dopiero nasz stosunek do zmiany i jej świadomość może ją uprawomocnić, nadać jej sens i wprowadzić w świadomość otaczających nas ludzi. Strach przed zmianą jest często pasywnością, tak samo jak i próbą zachowania tego, co istnieje, żywionej nadzieją na naszą nieśmiertelność. Zrozumienie zmiany to pogodzenie się najpierw z samym sobą, dopuszczenie świadomości, że nie wszystko rozumiem i nie wszystko uda mi się zatrzymać. To również pogodzenie z własną śmiercią – radykalna inność zawiera w sobie sens przyszłości bez nas. Takie pogodzenie jest oczywiście najtrudniejsze, gdy ono jednak przychodzi człowiek może się cieszyć tym, iż uczestniczy w pewnym urzeczywistnieniu zmiany. Może przyjmować jej możliwości, jakich doświadcza tu i teraz.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s